Cavad Zərifin Mərkəzi Asiya həmləsi:İran itirdiyi strateji hədəfləri bərpa etməyə çalışır - TƏHLİL » Obyektiv.info

Cavad Zərifin Mərkəzi Asiya həmləsi:İran itirdiyi strateji hədəfləri bərpa etməyə çalışır - TƏHLİL

Cavad Zərifin Mərkəzi Asiya həmləsi:İran itirdiyi strateji hədəfləri bərpa etməyə çalışır - TƏHLİL


Məhəmməd Rza Səttari

“Ebtekar”



Xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) XİN rəhbərlərinin 23-cü birgə iclasında iştirak etmək üçün Tacikistana yola düşüb. Bununla bağlı jurnalistlər qarşısına çıxan İran XİN-in sözçüsü Bəhram Qasimi səfərin ümumi məqsədləri barədə danışıb və səfər çərçivəsində niyyətin İƏT-ə üzv-dövlətlərlə yanaşı, Tacikistanla ikitərəfli münasibətlərin yaxşılaşdırılması olduğunu dilə gətirib.

Bu arada, Cavad Zərif artıq Tacikistan prezidenti İmoməli Rəhmanla görüşüb, siyasi, iqtisadi, mədəni və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi də daxil olmaqla, bir sıra regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib.



Tehran-Düşənbə əlaqələri



Ortaq tarixi və mədəni kökə malik İran və Tacikistanın münasibətləri son illərdə bir sıra məqamlarda geriləyib. Tehran və Düşənbə arasında keşməkeşlər Babək Zəncani və Tacikistanda Dirçəliş Partiyasının qanundan kənar edilməsi ilə bağlı olub. Belə bir durumda Dirçəliş Partiyasının lideri Mühyiddin Kəbirinin İslam Vəhdəti Konfransında iştirak üçün Tehrana səfəri Tacikistan hökuməti üçün bir bəhanə olub və Tehranla özü arasında məsafə saxlayan rəsmi məqamlar ölkədəki bir çox mədəni və iqtisadi mərkəzləri qapadıblar.

Bunun ardınca Tehran-Düşənbə münasibətlərinin pisləşməsi ucbatından Məhəmməd Cavad Zərif Mərkəzi Asiyaya səfərini ləğv edib, Tacikistan nümayəndə heyəti isə Həsən Ruhaninin andiçmə mərasiminə qatılmaqdan vaz keçib. Habelə ötən ilin yayında Tacikistanın dövlət televiziyasında ölkənin bir çox tanınmış məmurları və ziyalılarının qətlində İranı ittiham edən sənədli film göstərilib. Daha sonra ölkənin bəzi bölgələrində, xüsusilə Xocənddə, İran mədəniyyət mərkəzlərinin qapılarına qıfıl vurulub.

Rəsmi Düşənbə Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə ilə siyasi-iqtisadi əlaqələrini gücləndirib və türk şirkətləri artıq Tacikistanda fəal iqtisadi-mədəni fəaliyyətə baş vurub.

Bu mənada İranın Özbəkistanla uğursuz münasibətlərinin xatırlanması da vacibdir, çünki ekspertlərin fikrincə, İranın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında (ŞƏT) daimi üzvlüyünə Tacikistan, xüsusilə Özbəkistan müxaliflik edir.



İƏT – böyük imkanlı qeyri-səmərəli qurum



İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatından söz açarkən, qeyd edilməlidir ki, bu qurumun ibtidası ötən əsrin 60-cı illərinə gedib çıxır və onun ilk təşəbbüsçüləri İran, Pakistan və Türkiyə olub. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra isə Əfqanıstan, Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkmənistan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Tacikistan İƏT-ə üzv yazılıb.

400 milyon əhali və 8,5 milyon kvadrat kilometr ərazini əhatə edən həmin qurum davamlı iqtisadi inkişaf, bölgələrarası ticarət və nəqliyyat, rabitə infrastrukturunun inkişafı üçün münbit bir zəmindir. Lakin İƏT çərçivəsində iqtisadi tərəfdaşlıq, maraqlar münaqişəsi və siyasi müxtəliflikdən ideal şərtlərinə yetişə bilmir.

Cari məlumatlara əsasən, 2016-cı ildə üzv dövlətlərin ticarət dövriyyəsinin cəmi 8%-i İƏT çərçivəsində olub. Buna səbəb olan amillər qurumu qeyri-səmərəli edir.



Regional müqavilələrdə iştirak



Bu müşküllərə baxmayaraq, İƏT, tarixi-mədəni və dini mənsubiyyətə əsaslanaraq, daha geniş tərəfdaşlıq zəminində böyümə imkanına malikdir. Beynəlxalq vəziyyəti nəzərə aldıqda, bu, İran üçün çox vacibdir.

Ölkəmiz artıq effektiv regional orqan deyil, halbuki ətraf dövlətlərin bir çoxu Şanxay təşkilatı kimi, beynəlxalq qurumlarda iştirakçılıq sayəsində öz problemlərini qabardır, kollektiv sazişlər çərçivəsindəki strategiyaları ilə konsensus yaratmağa çalışırlar.

Bu baxımdan, İran qonşuları ilə ikitərəfli əlaqələri regional və çoxtərəfli münasibətlər müstəvisinə köçürməlidir. Bu, həmçinin İƏT də daxil olmaqla, bütün qurumlarda real imkanların möhkəmləndirilməsi üsuludur.

Həmin təşkilatlar hazırda Mərkəzi Asiyada çox fəaldır və sosial-iqtisadi, siyasi sahələrdə mühüm qərarlar qəbul edir. İran bu təşkilatlarda qərarların qəbulu və maraqların bölüşdürülməsində konsensusa gəlməlidir.

25 il ərzində İran Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə səmərəli əlaqələrə malik olub, lakin onun bir çox strateji imkanları digər ölkələr, o cümlədən Türkiyə tərəfindən qapılıb.

İllər boyu Birləşmiş Ştatların yürütdüyü siyasət ucbatından bölgə böhranlarının həllində vasitəçilik roluna baxmayaraq, siyasi sədlər İranın Mərkəzi Asiyadakı mili maraqlara dayaqlanan strateji hədəfləri səmərəsiz diplomatiya ilə əldən çıxıb.

Buna görə də, İranın regional və beynəlxalq sazişlərdə iştirakı müsbət addım olacaq. O, ümumi və paralel maraqlara əsaslanan davamlı və şaxələndirilmiş xətti müəyyənləşdirəcək.

Oxşar xəbərlər

XƏBƏR LENTİ

00:22
Dustlaqlar `Şakro Maladoy`u belə qarşılayıb - VİDEO
00:13
Məmur uşaqları kefdə, kasıb balaları səngərdə: evin tək oğluna reaksiyalar...
00:06
Şou-biznes əhlinin narkotik “sevgisi” - NARKOMAN MƏŞHURLAR
23:25
ABŞ İRANI İÇDƏN DAĞITMAQ İSTƏYİR:Tehran geriyə addım atacaqmı? - TƏHLİL
23:25
Lotu Qulinin Rusiyadakı “valisi” saxlanıldı – DUBAYDA “OĞRU” ADI ALACAQDI
23:24
Məktəblini qamışlığa və tualetə saldı, zorladı, videoya çəkdi, sonra... - Cəlilabadda ŞOK OLAY
22:04
Səməd Seyidovun zərbəsi: AŞ PA-dakı mandatından istefa verəcəkmi?
22:02
“Rüstəm İbrahimbəyov da Əkrəm Əylisli kimi vətən xainidir”
21:28
"Grand Hospital"dan çıxarılan həkimlər üsyan etdi - "Adamın kişiliyi, mərdliyi olar"
21:12
Sahil Babayevə müdhiş dosye: İmişli TSEK-də “əlillik bazarı” açılıb - Detallar
20:51
Beren Saat və Kənan Doğulu ayrılıb?
20:22
Elza indi də qara fata taxdı
20:07
ƏRDOĞAN SİYASİ ÇAĞIRIŞLA PULUN CİNGİLTİSİNİ AYIRD EDƏ BİLİR –Türkiyə-İsrail ticarət dövriyyəsi 4,3 milyard $-a çatıb
19:29
Əli Həsənovdan Rüstəm İbrahimbəyovla bağlı ÇAĞIRIŞ - "Milli mənsubiyyətini itirərək haqqı, ədaləti və reallığı danan bu "məşhur ssenarist"..."
19:29
Nazirliklərdə boşalan yüksək POSTLAR - Bu vəzifələrə təyinat OLACAQ
19:09
Səlim Müslümovun sosial yardım hoqqaları - İTTİHAM
18:53
Cavanşir Feyziyevi “Avromed”lə nə bağlayır? - Deputat saytları HƏDƏLƏDİ
18:49
Əmrə Can finalda oynaya bilər
18:32
Övladı cinayət edən Asif Əsgərov I qrup əlilin evini başına uçurur - FOTOLAR
18:08
Büdcəyə dəyişiklik zəruridirmi? - TƏHLİL
17:53
DTX hakeri həbs etdi - SƏBƏB
17:26
Torpağı əlindən alınan kəndli: Onu heç kəs eşitmək istəmir
17:07
Əbülfəz Məlikova görə Kəmaləddin Heydərov sorğu-sual edilir..
17:01
“Məni camaat istəyib” – Rəqsanə
16:42
Qəbiristanlıqlar bələdiyyə mülkiyyətinə verilib
15:12
6 saylı Ərazi Vergiər İdarəsi sahibkarların kabusuna çevrilib - Nazirə GİLEY
15:07
TÜRKLƏRİ SÖYƏN, ƏRƏBLƏRƏ NİFRƏT EDƏN BAŞ NAZİR OĞLU
14:51
Əkilməyən torpaqlar geri qaytarılır - XƏBƏRDARLIQ
14:49
"Arsenal"da ayrılıq
14:03
“Qoşqar Zeynalova verilən pullar mənə çatmayıb” - Arif Əsgərovun qohumu
13:48
Düşmən tərəfin yeni avantürası böyük müharibəyə gətirə bilər? - TƏHLİL
13:09
"Azərsığorta" vətəndaşın haqqını yeyir... - GİLEY
12:36
“DƏRİN DÖVLƏT” HƏSƏN RUHANİNİ DEVİRMƏK İSTƏYİR
12:27
"12 yaşımdan fəhləlik etmişəm, əzab görmüşəm" - Hadı Rəcəbli onu təhqir edənlərə belə cavab verdi
12:24
Jurnalist Əfqan Sadıqov azadlığa buraxıldı - Əziz Əzizov da ona qarşı iddia qaldırmışdı
12:05
Virgin offşoru, plastmas zavodu, killer Madayev və İsmayılovu öldürmək sifarişi...
11:10
Ağsu icra başçısının özbaşınalıqları haqda... - İTTİHAM
10:33
Yeni hökumət Rusiya qarşı riskli oyunda - İrəvanda MDB təhlükəsizlik tədbirinin ləğvinin ilginc motivi
10:14
Sosial şəbəkə “qəhrəmanları” arasında “yorğan” davası - TƏHLİL
09:46
“Azərsığorta” macəraları: vətəndaş narazılığından “Sığorta Mamed” faktorunadək
09:13
Deputatın fabrikinə ittiham -Bu nə gündə Qız qalasıdır?
08:10
Qarabağa qanunsuz səfərlərin sayı artıb: nə etməli... - TƏHLİL
00:24
ABŞ-da "Baku" və "Agdam" nömrə nişanlı maşınlar - FOTO
00:18
Roza Zərgərli - "18+ görüntülərim var ..." VİDEO
00:12
“Kurtlar Vadisi”nin əfsanə siması ÖLÜM AYAĞINDA - FOTO
23:58
“Vergilər Nazirliyi indi adam balası kimi işləyir”
Bütün xəbərlər

Təqvİm

«    May 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 

Yuxarı